Những ngày gần đây, việc triển khai Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô QCVN 85:2025/BNNMT đang thu hút sự quan tâm của nhiều chủ phương tiện, đặc biệt là những người sử dụng xe động cơ diesel. Trong đó, phương pháp kiểm tra khí thải ở mức vòng tua cao, thường được gọi là “đạp hết chân ga”, khiến không ít chủ xe băn khoăn về tính an toàn đối với các phương tiện đã sử dụng lâu năm.
Trao đổi với báo chí, ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết cơ quan này chịu trách nhiệm xây dựng và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải. Tuy nhiên, việc tổ chức triển khai, áp dụng các phương pháp đo cụ thể trong quá trình kiểm định phương tiện lại thuộc thẩm quyền của Cục Đăng kiểm Việt Nam, cơ quan trực thuộc Bộ Xây dựng.
Theo lãnh đạo Cục Môi trường, các quy chuẩn kỹ thuật sau khi ban hành đều có thể được rà soát và điều chỉnh nếu trong quá trình thực hiện phát sinh những vấn đề chưa phù hợp với thực tế. Các bộ, ngành hoặc đơn vị liên quan có thể phản ánh để cơ quan quản lý xem xét, đánh giá và hoàn thiện quy định.
Chủ xe sử dụng động cơ diesel lo lắng khi thực hiện đo khí thải theo phương pháp “đạp hết chân ga”
Ông Nam cho biết trong các văn bản quy định đã nêu rõ cơ chế tiếp nhận phản ánh và đề xuất điều chỉnh khi cần thiết. Việc sửa đổi hoặc bổ sung quy chuẩn hoàn toàn có thể được thực hiện, song phải dựa trên cơ sở khoa học, thực tiễn và đúng thẩm quyền của cơ quan quản lý nhà nước.
Trong khi đó, tại một số trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội, đại diện đơn vị cho biết lượng phương tiện sử dụng động cơ diesel đến kiểm định trong những ngày gần đây chưa có biến động lớn. Tuy nhiên, nhiều chủ xe vẫn tỏ ra lo lắng khi bước vào bước kiểm tra khí thải, bởi động cơ phải vận hành ở mức vòng quay cao trong thời gian ngắn để đo mức phát thải.
Theo đại diện trung tâm đăng kiểm, kết quả thực tế cho thấy tỷ lệ phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải hiện nay vẫn ở mức thấp. Phần lớn các trường hợp không đạt yêu cầu thường rơi vào các xe đời cũ hoặc chưa được bảo dưỡng đúng cách trong thời gian dài.
Các chuyên gia kỹ thuật cho biết đối với động cơ diesel, một số bộ phận có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí thải như bộ điều tốc, bơm cao áp và kim phun nhiên liệu. Khi các chi tiết này bị hao mòn hoặc hoạt động không ổn định, quá trình phun nhiên liệu sẽ kém hiệu quả, từ đó làm tăng mức khói và khí thải của phương tiện.
Do đó, các trung tâm đăng kiểm khuyến cáo chủ phương tiện nên kiểm tra và bảo dưỡng xe trước khi đưa đi kiểm định. Việc vệ sinh hệ thống phun nhiên liệu, kiểm tra kim phun và bơm cao áp tại các cơ sở sửa chữa uy tín có thể giúp phương tiện đạt kết quả kiểm định tốt hơn.
Ở góc độ chuyên môn, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô của Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng mỗi loại động cơ đều được nhà sản xuất thiết kế với một dải vòng tua hoạt động cụ thể, bao gồm cả mức vòng tua tối đa. Đây là những thông số kỹ thuật đã được tính toán và thử nghiệm trong quá trình sản xuất.
Theo ông Phúc, nếu phương tiện được bảo dưỡng đúng quy trình và định kỳ, động cơ hoàn toàn có thể vận hành ở mức vòng tua cao theo thông số thiết kế mà không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống máy móc.
Trường hợp phát sinh hỏng hóc trong quá trình kiểm tra khí thải ở vòng tua lớn, điều đó có thể cho thấy động cơ đã tồn tại những rủi ro hoặc dấu hiệu xuống cấp từ trước nhưng chưa được phát hiện trong quá trình sử dụng thông thường.
Từ phân tích này, chuyên gia cho rằng việc kiểm tra khí thải ở dải vòng tua tối đa thực chất là bước đánh giá khả năng vận hành của động cơ theo đúng thông số kỹ thuật mà nhà sản xuất công bố, chứ không phải là yêu cầu vượt quá giới hạn thiết kế của phương tiện. Phương pháp kiểm tra này nhằm đảm bảo việc kiểm soát khí thải được thực hiện sát với điều kiện vận hành thực tế, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường do phương tiện giao thông gây ra.
Cục Đăng kiểm: Chủ xe nên chủ động làm sạch muội than trước khi kiểm định
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, nhiều xe diesel không đạt khí thải do muội than tích tụ lâu ngày trong bầu giảm âm và ống xả, dù động cơ vẫn hoạt động tốt, nhất là xe thường xuyên chạy chậm trong đô thị.
Để khắc phục, Cục khuyến cáo:
Thứ nhất, chủ xe nên đưa phương tiện đến cơ sở bảo dưỡng uy tín để kiểm tra, làm sạch hệ thống xử lý khí thải như lọc hạt diesel (DPF), bộ xúc tác, hệ thống EGR và vệ sinh muội than trong đường ống xả.
Thứ hai, tại trung tâm đăng kiểm, đăng kiểm viên sẽ thực hiện 2 bước gia tốc thử theo Công văn 534/ĐKVN-PTGTĐB (13/2/2026) nhằm kiểm tra an toàn và hỗ trợ thổi sạch muội than còn sót lại, trước khi đo chính thức.
Thứ ba, trước khi đi đăng kiểm, chủ xe nên cho xe chạy ổn định trên đường trường hoặc cao tốc khoảng 20–30 phút để nhiệt độ khí xả cao giúp đốt bớt muội than.
Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, việc “làm sạch” cần sự phối hợp giữa chủ xe và đơn vị đăng kiểm để bảo đảm kết quả đo khách quan, chính xác.
