Câu hỏi
Khi đang tham gia giao thông, nếu nhìn thấy tai nạn giao thông có người bị thương mà không dừng lại cứu giúp thì có vi phạm pháp luật không? Trường hợp nào có thể bị phạt tù?
Trả lời:
Việc nhìn thấy người bị tai nạn giao thông mà có điều kiện cứu giúp nhưng cố ý không cứu giúp là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
1. Xử phạt hành chính
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025), nếu người tham gia giao thông thấy người bị tai nạn mà có điều kiện cứu giúp nhưng cố ý không cứu giúp thì bị xử phạt như sau:
- Cá nhân: phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
- Tổ chức: phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
Điều kiện quan trọng là phải chứng minh người đó có khả năng cứu giúp nhưng cố ý bỏ mặc.
Ngoài ra, trong trường hợp người gây ra tai nạn mà không dừng xe, không cứu giúp người bị nạn, mức xử phạt có thể cao hơn rất nhiều theo các quy định về vi phạm quy tắc giao thông đường bộ, thậm chí lên đến hàng chục triệu đồng, kèm theo các hình thức xử phạt bổ sung như trừ điểm giấy phép lái xe.
2. Trách nhiệm hình sự – Có thể bị phạt tù
Theo Bộ luật Hình sự 2015, hành vi không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng được quy định tại Điều 132 – Tội “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”.
Nếu một người:
- Nhìn thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng,
- Có khả năng cứu giúp,
- Nhưng cố ý không cứu giúp,
- Và hậu quả làm nạn nhân tử vong,
thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Khung hình phạt cơ bản có thể là phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Trường hợp làm chết từ 2 người trở lên, mức phạt tù có thể từ 3 năm đến 7 năm.
Khi xem xét trách nhiệm hình sự, Tòa án sẽ đánh giá các yếu tố như:
- Người đó có thực sự có điều kiện và khả năng cứu giúp hay không.
- Mức độ nguy hiểm đến tính mạng của nạn nhân.
- Yếu tố lỗi: có cố ý bỏ mặc hay không.
Không phải mọi trường hợp không dừng lại đều bị xử lý hình sự, mà phải có đủ căn cứ xác định hành vi cố ý và hậu quả nghiêm trọng.
3. Nên làm gì khi gặp tai nạn giao thông?
Khi gặp tai nạn giao thông, trong điều kiện an toàn cho bản thân, người tham gia giao thông nên:
- Dừng xe, bật tín hiệu cảnh báo, đảm bảo không xảy ra va chạm tiếp theo.
- Gọi cấp cứu 115, công an hoặc Cảnh sát giao thông gần nhất, cung cấp chính xác vị trí và tình trạng nạn nhân.
- Hỗ trợ sơ cứu ban đầu hoặc đưa nạn nhân đi cấp cứu nếu có thể.
- Hỗ trợ liên hệ với người thân của nạn nhân khi cần thiết.
Đặc biệt, nếu bạn là người gây tai nạn, pháp luật bắt buộc phải dừng xe, giữ nguyên hiện trường, cứu giúp người bị nạn hoặc đưa đi cấp cứu, trừ trường hợp bản thân bị thương nặng hoặc bị đe dọa đến tính mạng. Trong mọi trường hợp, vẫn phải nhanh chóng trình báo cơ quan công an gần nhất.
Kết luận
Hành vi thấy người bị tai nạn giao thông mà có điều kiện cứu giúp nhưng cố ý bỏ mặc không chỉ vi phạm đạo đức xã hội mà còn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả chết người.
Vì vậy, khi gặp tai nạn giao thông, mỗi người nên hành động có trách nhiệm, trong phạm vi an toàn của mình, để bảo vệ tính mạng người khác và tránh rủi ro pháp lý cho bản thân.
