Câu hỏi
Tôi đang điều khiển xe máy trên đường thì bất ngờ có chó của người dân thả rông chạy ngang qua, khiến tôi không kịp xử lý và bị tai nạn, bị thương nhẹ. Trong trường hợp này, ai là người phải chịu trách nhiệm?
Trả lời:
Có. Chủ sở hữu hoặc người đang quản lý, chăn dắt súc vật nếu thả rông để súc vật ra đường gây tai nạn giao thông thì không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn phải bồi thường thiệt hại dân sự, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hậu quả nghiêm trọng.
1. Xử phạt hành chính khi thả rông súc vật
Pháp luật về giao thông đường bộ nghiêm cấm hành vi thả rông súc vật trên đường bộ, đặc biệt là tại khu vực đông dân cư, tuyến quốc lộ, cao tốc hoặc nơi có biển cấm.
Hiện nay, hành vi này có thể bị xử phạt theo:
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ)
- Nghị định 144/2021/NĐ-CP (xử phạt vi phạm về trật tự công cộng)
Mức phạt cụ thể tùy theo hành vi và địa điểm vi phạm:
- Thả rông gia súc nơi công cộng, đường giao thông gây cản trở giao thông: phạt tiền thường từ vài trăm nghìn đồng đến khoảng 1–2 triệu đồng.
- Dẫn dắt hoặc để súc vật đi vào đường cao tốc: có thể bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng hoặc cao hơn tùy tình tiết cụ thể.
- Nếu hành vi gây mất an toàn nghiêm trọng hoặc tái phạm, mức phạt có thể tăng nặng theo quy định hiện hành.
Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng có thể buộc khắc phục hậu quả nếu có thiệt hại xảy ra.
2. Trách nhiệm bồi thường dân sự
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra.
Thiệt hại phải bồi thường có thể bao gồm:
- Thiệt hại về tài sản (xe hư hỏng, hàng hóa bị mất mát)
- Chi phí điều trị, phục hồi sức khỏe
- Thu nhập bị mất hoặc giảm sút của người bị hại
- Tổn thất tinh thần
- Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm (nếu có người tử vong)
Trách nhiệm bồi thường áp dụng cả trong trường hợp chủ trực tiếp thả rông, hoặc đã giao cho người khác chăn dắt nhưng vẫn để xảy ra việc súc vật ra đường gây tai nạn.
3. Khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Nếu hành vi thả rông súc vật gây hậu quả nghiêm trọng như chết người, gây thương tích nặng hoặc thiệt hại tài sản lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Tùy vào mức độ lỗi và hậu quả, có thể bị xử lý về các tội danh như:
- Vô ý làm chết người
- Vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác
Cơ quan điều tra sẽ xem xét yếu tố lỗi, khả năng nhận thức được nguy hiểm và việc bỏ mặc hậu quả để xác định trách nhiệm hình sự.
4. Ai là người bị xử lý?
Người bị xử lý có thể là:
- Chủ sở hữu súc vật
- Người được giao quản lý, chăn dắt
- Tổ chức, đơn vị quản lý đàn gia súc nhưng thiếu trách nhiệm dẫn đến việc thả rông
Trong trường hợp vừa có hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông, vừa gây hậu quả tai nạn, người vi phạm có thể đồng thời:
- Bị xử phạt hành chính
- Phải bồi thường dân sự
- Bị xem xét trách nhiệm hình sự (nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm)
Kết luận
Thả rông súc vật ra đường là hành vi tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với an toàn giao thông. Khi gây tai nạn, chủ hoặc người quản lý súc vật không chỉ bị phạt tiền mà còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại và có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự nếu hậu quả nghiêm trọng.
Người dân cần quản lý chặt chẽ vật nuôi, đặc biệt tại khu vực gần đường giao thông, quốc lộ và cao tốc, để tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc.
